Tái cân bằng để danh mục đầu tư luôn đi đúng hướng

Bạn đã tìm được chiến lược phẩn bổ tài sản phù hợp với bản thân. Tuy nhiên, sau một năm bạn nhận ra tỷ trọng của từng loại tài sản trong danh mục không còn được giữ nguyên như ban đầu. Vậy điều gì đã xảy ra?

Sau một năm, lợi suất của từng loại chứng khoán trong danh mục là khác nhau, dẫn đến tỷ trọng của từng loại chứng khoán bị thay đổi. Cũng như việc bảo trì xe định kỳ, tái cân bằng danh mục cho phép bạn kiểm soát mức độ rủi ro cũng như giảm thiểu rủi ro của danh mục đầu tư.

Tái cân bằng là gì?

Tái cân bằng là quá trình mua bán một phần danh mục đầu tư nhằm đưa tỷ trọng từng loại tài sản trong danh mục trở về mức thiết lập ban đầu. Bên cạnh đó, trong trường hợp chiến lược đầu tư hoặc khả năng chịu đựng rủi ro của nhà đầu tư thay đổi, việc tái cân bằng sẽ giúp điều chỉnh tỷ trọng của từng loại tài sản trong danh mục theo đúng chiến lược phân bổ tài sản mới.

Điều gì sẽ xảy ra nếu không tái cân bằng danh mục?

Trong một danh muc đầu tư, tỷ trọng của từng mã chứng khoán (hoặc từng loại tài sản) chắc chắn sẽ thay dổi theo thời gian bởi sự khác nhau về lợi suất của từng mã chứng khoán (hoặc từng loại tài sản). Điều này kiến cho tỷ trọng phân bổ ban đầu của nhà đầu tư sẽ bị thay đổi theo thời gian. Sự thay đổi này có thể làm tăng hoặc giảm rủi ro của danh mục đầu tư. Để thấy được tầm quan trọng của việc tái cân bằng, hãy cùng so sánh qua ví dụ đơn giản sau đây:

Sau một thời gian đi làm, Hoàng tích lũy được 100 triệu và quyết định đi đầu tư. Hoàng quyết định đầu tư 50% vào quỹ đầu tư trái phiếu, 10% gửi tiết kiệm và 40% đầu tư chứng khoán.

                                                                                                                    

Sau một năm, Hoàng nhận thấy khoản đầu tư vào chứng khoán mang lại mức lợi nhuận tuyệt vời, vượt xa lợi tức thu được từ trái phiếu và gửi tiết kiệm. Điều này làm cho tỷ trọng của từng loại tài sản trong danh mục không còn như trước nữa. Giá trị chứng khoán chiếm tỷ trọng lớn hơn trong danh mục trong khi tỷ trọng của trái phiếu và tiền gửi bị giảm xuống.

Đặc biệt hơn, biểu đồ trên cho thấy khoảng đầu tư 40 triệu vào chứng khoán ban đầu giờ đã có giá trị lên tới 55 triệu (tăng 37%). Ngược lại, khoản đầu tư vào trái phiếu ghi nhận một khoản lỗ nhỏ 5% trong khi tiền gửi ngân hàng ghi nhận mức lợi suất khiên tốn 6%.

Nhìn chung, sau một năm, danh mục đầu tư của Hoàng mang lại mức lợi suất 12,9%. Và lúc này, chứng khoán chiểm tỷ lệ nhiều hơn trong danh mục. Hoàng có thể tiếp tục giữ nguyên danh mục như thế (không tái cân bằng), tuy nhiên việc giữ tỷ trọng chứng khoán cao cũng dẫn đến việc phải đổi mặt với rủi ro nhiều hơn do chứng khoán ẩn chứa nhiều rủi ro hơn trái phiếu và tiền gửi tiết kiệm.

Nhiều nhà đầu tư có xu hướng tin rằng, một khoản đầu tư có hiệu suất tốt trong năm nay sẽ tiếp tục có hiệu suất tốt vào năm sau. Thật không may là hiệu suất trong tương lại không phải lúc nào cũng giống như trong quá khứ.

Nhiều nhà đầu tư vẫn có thói quen giữ nguyên hoặc thậm chí tăng tỷ trọng các khoản đầu tư thành công trong quá khứ. Trong  ví dụ trên, Hoàng thậm chí còn có thể giảm bớt tỷ trọng tiền gửi tiết kiệm hoặc trái phiếu để đầu tư vào cổ phiếu. Tuy nhiên, như chúng ta đã biết, cổ phiếu thường có biến động lớn hơn rất nhiều so với trái phiếu và tiền gửi tiết kiệm. Vì vậy, cổ phiếu mang lại lợi nhuận tốt trong năm nay hoàn toàn có thể mang đến những khoản thua lỗ trong năm sau.

Quay trở lại với danh mục đầu tư của Hoàng, hãy cùng so sánh tác động của việc tái cân bằng và không tái cân bằng lên giá trị danh mục đầu tư.

 

Sang năm tiếp theo, chứng khoán trong danh mục đầu tư ghi nhận khoản lỗ 7%. Trong khí đó quỹ đầu tư trái phiếu có mức tăng trưởng 15% và tiền gửi tiết kiệm vẫn cho mức lãi suất ổn định 6%. Nếu Hoàng tái cơ cấu danh mục ở năm trước, tổng giá trị danh mục sau 2 năm đầu tư sẽ là 118,9 triệu đồng – tăng trưởng 5,3%.

Nhưng nếu Hoàng giữ nguyên danh mục sau năm đầu tiên với tỷ trọng lệnh về cổ phiếu, giá trị của danh mục đầu tư sau năm thứ 2 sẽ là 116,825 – tăng trưởng 3.5%. Trong trường hợp này, việc tái cân bằng danh mục là một chiến lược tối ưu.

Tuy nhiên, nếu thị trường chứng khoán tiếp tục tăng trưởng mạnh trong năm thứ hai, khoản đầu tư chứng khoán của Hoàng có thể còn tăng trưởng mạnh hơn nữa. Khi đó, việc bỏ qua tái cân bằng có thể mang lại lợi suất cao hơn. Cũng giống như nhiều chiến lược phòng ngừa rủi ro khác, việc tái cân bằng có thể là hạn chế tiềm năng tăng giá nhưng đồng thời cũng giúp bạn kiểm soát rủi ro ở trong mức độ có thể chấp nhận được.

Như chúng ta vẫn thường nói, rủi ro lớn – lợi nhuận cao, những nhà đầu tư ưa thích mạo hiểm sẽ luôn sẵn sàng chấp nhận mức độ rủi ro cao hơn và có xu hướng phân bổ phiều vào cổ phiếu. Ngược lại những nhà đầu tư ngại rủi ro lại có khuynh hướng lựa chọn những loại tài sản an toàn hơn như trái phiếu, tiền gửi tiết kiệm và sẵn sàng chấp nhận mức lợi suất thấp hơn để đổi lại sự an toàn đó.

Bạn nên tái cân bằng danh mục như thế nào?

Tần suất tái cân bằng tối ưu cho danh mục đầu tư phụ thuộc vào phí thuế giao dịch cũng như tính cách cá nhân của nhà đầu tư. Thông thường, việc tái cân bằng nên được thực hiện định kỳ hàng năm. Tuy nhiên, nếu một số tài sản trong danh mục của bạn chưa có sự tăng trưởng đáng kể nào trong năm, bạn có thể thực hiện tái cân bằng sau khoảng thời gian dài hơn.

Bên cạnh đó, sự thay đổi trong sở thích, điều kiện tài chính… cũng có thể dẫn đến sự thay đổi trong chiến lược phân bổ tài sản. Sau đây là các bước cơ bản để tái cân bằng danh mục đầu tư:

  1. Ghi lại tỷ trọng ban đầu: Nếu bạn đã quyết định được chiến lược phân bổ tối ưu cho bản thân và bắt đầu mua các loại tài sản theo phân bổ đó, hay ghi lại giá trị đầu tư ban đầu vào từng loại tài sản cũng như vào toàn bộ danh mục đầu tư. Những con số này sẽ cung cấp dữ liệu lịch sử cho danh mục đầu tư của bạn. Đồng thời giúp bạn có thể so sánh với tỷ trong của từng loại tài sản trong tương lai.
  2. So sánh với tỷ trọng bạn đầu: Vào ngày tái cân bằng trong tương lai, sau khi xem lại giá trị của danh mục đầu tư tại thời điểm đó. Tính toán tỷ trọng của từng loai tài sản trong danh mục bằng cách chia giá trị của từng loại tài sản cho tổng giá trị của tổng danh mục. So sánh với tỷ lệ phân bổ ban đầu. Liệu có sự thay đổi lớn nào không? Nếu không, và nếu bạn không có nhu cầu tiền mặt vào thời điểm đó, việc giữ nguyên danh mục sẽ là lựa chọn tốt hơn.
  3. Điều chỉnh tỷ trọng phân bổ: Trong trường hợp bạn nhận thấy tỷ lệ phân bổ có sự sai khác lớn so với ban đầu. Hãy lấy tổng giá trị danh mục tại thời điểm đó nhân với tỷ lệ phân bổ ban đầu của từng loại tài sản. Con số thu được sẽ là giá trị nên được đầu tư vào từng lại tài sản để giữ nguyên tỷ lệ phân bổ như ban đầu.

Cuối cùng, tái cân bằng danh mục sẽ giúp bạn duy trì chiến lược phân bổ tài sản ban đầu và cho phép bạn thực hiện bất kỳ thay đổi nào khi bạn thay đổi phong cách đầu tư của mình. Về bản chất, tái cân bằng sẽ giúp bạn bám sát kế hoạch đầu tư của mình bất kể thị trường như thế nào đi nữa.

Nguồn: Investopedia